Персональный сайт народного депутата государственного собрания (Ил Тумэн)
Республики Саха (Якутия)
Интернет-приемная депутата:
Задать вопрос

МАТВЕЙ ЕВСЕЕВ: «АНААБЫР САЙДАРЫН ТУһУГАР ҮЛЭЛИИБИТ»

02 ноября 2014

 Бу күннэргэ улууспутугар «АЛРОСА» АК I вице-президенэ, толорооччу директора Игорь Соболев салайааччылаах оробуочай бөлөх уонна компания аччыгый тэрилтэтэ «Анаабыр алмаастара» ААУо генеральнай директора Матвей Евсеев салайааччылаах делегация кэлэн үлэлээтилэр. «Анаабыр алмаастара» ААУо, «Аллараа–Өлүөнэтээҕи» ААУо сүрүн объектарыгар, «Майаат» уо.д.а. учаастактарга, Сааскылаахха, Үрүҥ Хайаҕа нефтебазаҕа, причалга сылдьан, үлэ хаамыытын билистилэр, үлэһиттэри кытта көрүстүлэр.

Анаабыр улууһун баһылыга Иван Семенов «АЛРОСА» АК бырабылыанньата урукку кэмнэргэ көһө сылдьар мунньаҕы Мирнэйгэ, Дьокуускайга ыытарын, билигин алмаас хостонор сиригэр-уотугар Анаабырга ыытарга быһаарыммыттарын, «Анаабыр алмаастара» компания улууһу кытта бииргэ үлэлиирин уонна олохтоох нэһилиэнньэ олорор усулуобуйатын илэ харахтарынан көрөөрү кэлбиттэрин биһирээбитин биллэрдэ.

Хаартыскаларга подпись 1. Анаабыр улууһун баһылыга Иван Семенов, «АЛРОСА» АК бастакы вице-президенэ, толорооччу директора Игорь Соболев уонна «Анаабыр алмаастара» ААУо генеральнай директора Матвей Евсеев.

Ааспыт нэдиэлэҕэ дьаһалта көрдөһүүтүнэн таһаҕас таһар самолетунан Үрүҥ Хайа оскуолатын матырыйаалларын аҕалбыттарын, Сааскылаахха баанньык өрөмүөнүгэр кэлиэхтээх сүрүн таһаҕас уу суолунан кэлиэхтээҕин, суолбутун оҥорбуттарын санатта. Бу кэккэ сылларга «Анаабыр алмаастара» ААУо улуус социальнай-экономическай сайдыытыгар, нэһилиэнньэ туһугар балысхан көмөтүн, өйөбүлүн бэйэбит суолтаҕа уурбакка, күннээҕи хаһаайыстыбаннай эрэ дьыалабытыгар, үксүгэр айан, кэлии-барыы ороскуотун сабыыга туттарбыт инникитин улахан кэскилэ суоҕун ыйда.

Онон, кэлэр өттүгэр үчүгэйдик толкуйданан, инвестиционнай хайысхалаах капитальнай бырайыактарга, тыа хаһаайыстыбатын оҥорон таһаарыытын тупсарыыга, дьиэни-уоту тутууга, суол оҥоруутугар бииргэ үлэлиэхтээхпит туһунан кэпсээтэ. Генеральнай директор Матвей Николаевич бэйэтин санаатын маннык үллэһиннэ:

2. Анаабыр олохтоох уолаттара үрдүттэн бэркэ үлэлии сылдьаллар.

-- 1997 сылтан биһиги бииргэ үлэлээн кэллибит, онон улуус туох кыһалҕалааҕын үчүгэйдик билэбин. Николай Андросов саҕаттан салайбыт баһылыктары кытта бииргэ таһаарыылаахтык үлэлээбиппит. Сүбэлэһэн элбэх үлэни оҥорбуппут эрээри, хара бастакыттан улахан систиэмэтэ суох дьаһаныылар барбыттара, ол курдук күннээҕи саахаллары, быһылааннары саба тутааһыҥҥа, кэлиигэ-барыыга охтубуппут. 

 Билигин тэрилтэбит атын хайысханан үлэлээн эрэр, 2014 сылтан 2017-ҕэ диэри былаан ылыммыппыт. Инники өттүгэр үүт аһы-үөлү астыыр уонна сүөһүнү өлөрөр, астыыр-үөллүүр сыахтары тутууга 33 мөл. солк биэриэхпит. Сааскылаахха нефтебазаны уонна саҥа тииптээх автозаправканы быйыл үлэҕэ киллэриэхпит. Бу самолет ороскуотун толуйар, вертолет көтүүтүгэр, араас хабааннаах быстах тэрээһиннэргэ харчыны кутар курдук буолбатах. Биллэн турар, эһиэхэ социальнай хайысхалаах суолу, саҥа балыыһаны туттубут, үтүө киһибит Николай Андросов аатын үйэтитиигэ сквер баар. Аны билигин предпринимательствоҕа, производствоны сайыннарыыга, нэһилиэнньэҕэ өҥө оҥоруутугар усулуобуйаны тэрийэргэ көмөлөһүөхпүт. Дуогабар быһыытынан үбүлээһинин муниципалитекка биэриэхпит.

«Анаабыр алмаастара» ААУо промышленнай хостооһун кэнниттэн айылҕаны харыстааһыҥҥа ыытыллыахтаах экологическай үлэлэри кэмигэр ыыта турар. Манан дьарыктанар анал отдел баар. Онон киртийии кыһалҕаларын быһаара олоробут. 

Компания Анаабырга тэриллиэҕиттэн бүгүҥҥү күҥҥэ тиийэ таһаарыылаахтык үлэлээн кэллэ. Бу тухары биһиги хостоммут боруоданы (отвал) барытын көннөрөн, сири чөлүгэр түһэрэбит. Онон «Анаабыр алмаастара» үлэлээн ааспыт учаастагар билигин от-үүнээйи үүнэн иһэр, мас-талах силигилээн ситэр. Компания сири-уоту харыстааһыҥҥа, хаһыллыбыт сири чөлүгэр түһэриигэ улахан эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһар, улуус экологиятыгар куттал суоһаабат диэн бигэ эрэннэрэбин. Ити курдук, компания сири-дойдуну харыстааһыҥҥа итиэннэ оҕо, ыччат идэни таларыгар улуус олохтоохторун, оннооҕор оскуола оҕолорун кытта бииргэ үлэлиир. Хаһыс да сылын Сааскылаахха компания тэрээһининэн оҕо сайыҥҥы экологическай хайысхалаах лааҕыра үлэлээн, оҕолор абыраннылар. Учууталларын, компания специалистарын, геологтарын, инженердэрин, механиктарын кытта сири чөлүгэр түһэриигэ бииргэ үлэлииллэр. Бу тэрээһин икки өрүттээх – төрөөбүт дойдуну харыстааһын, оҕо эрдэхтэн компания үлэтин иһиттэн билии-көрүү буолар.

Мин «Анаабыр алмаастара» уонна улуус нэһилиэнньэтэ биир санаанан соруктары туруоран, өйдөһөн тэҥҥэ дьаһанан үлэлиирбитигэр баҕарабын. Үлэ-хамнас, көмөлөсүһүү икки өттүттэн тэҥ буолуохтаах. Алмаас промышленноһыгар олохтоохтортон бастакы саҕалааччылар Акакиевтар, Спиридоновтар хоһууннук үлэлээбиттэрэ, бэйэлэрин кыахтарын толору көрдөрбүттэрэ. Биһиги хара тэриллиэхпититтэн өрөспүүбүлүкэ бары улуустарыттан баҕалаах дьон компанияҕа үлэлээн, хамнас аахсыахтаахтар диэн былааннаахпытын толордубут. Ол курдук, билигин бары улуустан эдэр дьон, ыал аҕалара кэлэн алмаас промышленноһыгар сыстан, уопутуран таһаарыылаахтык үлэлии сылдьаллара махталлаах дьыала. 

Эппитим курдук, сүрүн үлэһиттэрбит 99, 7 %-на олохтоох дьон. Саамай сүрүнэ, биһиги кинилэргэ үлэҕэ наадалаах үөруйэҕи, билиини биэрэбит. «Путевка в жизнь» диэн ыччакка аналлаах программалаахпыт, аҥардас бу үс сыл иһигэр 700 киһини үөрэттибит. Промышленноһы сэргэ, төрүт хаһаайыстыбаларбытын, таба иитиититтэн, сүөһүнү көрүүттэн биһиги аккаастаныа суохтаахпыт. Аныгылыы механизированнай технологиялаах комплекстары тутуохтаахпыт. Ол курдук, саҥа комплекстары Өлүөхүмэҕэ, Хаҥаласка туппуппут. Аны хортуоппуйу үүннэриинэн, батарыынан дьарыктанан эрэбит. Өлүөхүмэҕэ үүтү тутар 17 пууну тутан үлэҕэ киллэрдибит. «Анаабыр алмаастара» ААУо улууспутугар көмөлөспөт, биһигини өйөөбөт диэн этиини кытта сөбүлэспэппин. Инникитин бары биир санаанан үлэлиэҕиҥ диэн ыҥырабын.

Улууспут баһылыга Иван Семенов делегация сырыытын, үлэтин кэнниттэн бэйэтин санаатын маннык эттэ:

– «АЛРОСА» АК делегациятын салайааччыларыгар биһиги улуус кыһалҕаларын уонна инники сайдарбытыгар, үлэни тэрийэрбитигэр бэриллэр көмө наадатын туруорустубут, быһаарыстыбыт. Быйыл от ыйын 29 күнүгэр Дьокуускай куоракка «Анаабыр алмаастара» ААУо улуус социальнай-экономическай сайдыытыгар сөбүлэһии түһэрсибиппит. Ол чэрчитинэн көрүллүбүт 33,5 мөл. солк Үрүҥ Хайаҕа убойнай сыах, Сааскылаахха үүт аһы астыыр сыах тутуллуохтара. Аны «АЛРОСА» АК-тан техника ыларга сөбүлэстибит. Сайаапканы биэрдибит. Балары ыллахпытына, бөһүөлэктэрбитигэр тупсарыы үлэлэрин ыытарга туһаныахпыт.

Улууспут социальнай-экономическай өттүнэн сайдыытыгар алмааһы хостуур тэрилтэлэр оруоллара улахан. Олохтоохтортон үксүбүт биһиги сирбитигэр үлэлииллэр итиэннэ сөптөөх көмөнү оҥорботтор, көмөлөспөттөр диибит эрээри, дьиҥэр, үөһээ этиллибитин курдук, бу сыллар тухары ыкса сибээстээхтик үлэлээн кэллибит. Наар көрдөһөр аатыгар сылдьыы, билбэккэ эрэ мээнэ саҥарыы-иҥэрии үлэни таҥнары тардар, хоп-сип бэйэбититтэн тахсар эбээт. Генеральнай директор Матвей Николаевич күннээҕи кыһалҕанан эрэ олорбокко, улахан бырайыактары олоххо киллэриэхпит диирэ оруннаах. Бүтүн өрөспүүбүлүкэҕэ алмаас промышленноһыгар олохтоох кадры үлэлэтэ, үүннэрэ сылдьаллара, биһиэхэ да, кыһалҕалаах атын хоту уонна киин да улуустарга тутуулары ыыталлара, духуобунай сыаннаһы өрө тутан, кинигэлэри бэчээттииллэрэ, араас акцияларга, улахан бырайыактарга үбүнэн көмөлөһөллөрө махталлаах дьыала».

* * *
«Анаабыр алмаастара» ААУо өссө да уһун сылларга Анаабыр улууһа чэчирии сайдарыгар, Сахабыт сирин төрүт олохтоох дьоно-сэргэтэ манна хотуулаахтык үлэлээн дьоһун хамнаһы аахсан, уйгулаах олохтоноллорун туһугар өссө күүскэ, хорутуулаахтык, сиэри тутуһан үлэлиирин бу көрсүһүүгэ олохтоохтор итэҕэйдилэр, астыннылар.

 

 

Гуннара Байгильдина-Ороһуунускайа. Анаабыр.

 

Погода на 17 ноября 2018
Москва
+1
пасмурно, без осадков
ночью -1
Якутск
-20
пасмурно, без осадков
ночью -22
Олекминск
-25
пасмурно, без осадков
ночью -23
Мирный
-33
ясно, без осадков
ночью -30
Саскылах
-21
пасмурно, без осадков
ночью -14